Σοκίν's profileΑναφορικά με...PhotosBlogListsMore  |  Tools Help |
Αναφορικά με...Ιστορικές αναφορές και έρευνα στην ελληνορθόδοξη Παράδοση του Έθνους μας ... |
||||||||||||||||||||||
Ύστερες σκέψεις...
|
December 05 Μυστικές διαβάσεις της Νοερής Προσευχής !Η προσευχή, είναι παγκόσμιο ανθρώπινο φαινόμενο και απαντάται σε κάθε θρησκεία. Αυτό καταδεικνύει την απόλυτη αλήθεια της εσωτερικής της πηγής, που είναι η παρουσία του Θεού ως κέντρου του όλου ανθρώπινου αυτού φαινομένου. Η προσευχή, μπορεί να έχει περισσότερες από μία μορφές, δίχως να εξαλοίφεται η πολύτιμη σημασία της για τον άνθρωπο. Γι αυτο, σημασία δεν έχει το αν προσεύχεται κανείς αλλά το πώς προσεύχεται. Μια μορφή προσευχής, είναι εκείνη που γίνεται με λόγια που στηρίζουν κάποιες αγαθές σκέψεις. Μια δεύτερη μορφή προσευχής, είναι εκείνη που με λόγια και ησυχία ψυχής και σώματος, μπορεί να έλκει τον νου προς το φως της σκέψης, στην ιδέα και το πρόσωπο του Θεού (για μας τους χριστιανούς το πρόσωπο του Ιησού Χριστού). Ένα τρίτο είδος προσευχής, είναι εκείνο που έλκει το νου σε εσωτερική έρευνα του ανθρώπου, τον κρατά κοντά στην έννοια του ότι ο Θεός είναι δίπλα και μέσα στον άνθρωπο, κάθε στιγμή και σε κάθε τόπο και συνάμα τον καλεί να ενωθεί μαζί του, σε μια αδιάρυκτη και απόλυτη ενότητα συνύπαρξης και αγάπης. Αυτό το τρίτο είδος προσευχής, ξεκινά από μια απλή μορφή επαφής με τον Θεό. Μοιάζει παιδαριώδης αλλά έχει το προνόμιο να έλκει τον Θεό με ένα μεγαλιώδη τεχνικό τρόπο, σε μυστική συνάντηση, σε φιλική ένωση με τον απλό και αδύναμο άνθρωπο. Σας μιλώ για τη νοερή προσευχή του Ιησού. Τη μονολόγιστη προσευχή, όπως λέμε. Την απλή και σύντομη προσευχή: " Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού του ζώντος, ελέησέ με τον αμαρτωλό". November 16 Κολλυβάδες - Πατέρες του Ρωμαίικου ΓένουςΚΟΛΛΥΒΑΔΕΣ(άρθρο από ερανισμό)1. Ο «σπόρος» του μίσους
ΜΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΙΔΕΑ
Άγιον Όρος. Δέκατος όγδοος (ΙΗ΄) αιώνας. Έτος 1754. Οι μοναχοί και ο Προεστός της Σκήτης της Αγίας Άννας, στο Άγιον Όρος, αποφάσισαν να κτίσουν ένα μεγαλύτερο Κυριακό, δηλαδή έναν πιο μεγάλο κεντρικό Ναό στη Σκήτη (που ονομάζεται και Καθολικό) για να τελείται η κυριακάτικη ακολουθία της Θείας Λειτουργίας. Για το έργο αυτό θα χρειάζονταν πολλά χρήματα και ο μόνος τρόπος για να συγκεντρωθούν αυτά, ήταν οι εισφορές των πιστών χριστιανών, που αγαπούσαν το Άγιον όρος, τιμούσαν τους μοναχούς και λάτρευαν βαθύτατα την Υπεραγία Θεοτόκο που είναι προστάτιδα και μητέρα των μοναχών του Αγίου Όρους. Πολλοί χριστιανοί, από πολλά μέρη της γης, κυρίως εύποροι Έλληνες, έμποροι, βιοτέχνες και γαιοκτήμονες από όλα τα μέρη της χώρας μας αλλά και από το εξωτερικό, ανταποκρίνονταν στο κάλεσμα των μοναχών της Σκήτης της Αγίας Άννας και έστελναν από παντού, οικονομική βοήθεια κυρίως για να μνημονεύονται εκεί τα ονόματα των γονέων των και των άλλων συγγενών των. Αυτό, ήταν μια παγιωμένη τακτική των μοναστηριών, όχι μόνο στο Άγιον Όρος αλλά και αλλού. Συνέβαινε δε το εξής: Τα ονόματα όσων προσφέρονταν να βοηθήσουν οικονομικά τις Ιερές Μονές αλλά και εκείνα των συγγενών των, μνημονεύονταν «εφ’ όρου υπάρξεως των Μοναστηριών, σε ειδικές ακολουθίες (που ονομάζονται ακόμη και σήμερα, «παννυχίδες»). Στις ακολουθίες αυτές τελούνταν και τα Μνημόσυνα των ευεργετών και συνδρομητών της Μονής. Οι ακολουθίες αυτές λέγονται και «πληρωμένες».
Τα Μνημόσυνα αυτά, τελούνταν το πρωί του Σαββάτου αλλά προέκυψε το πρόβλημα, οι μοναχοί που έκτιζαν τον Ναό, καθ’ όλες τις ημέρες της εβδομάδας και το Σάββατο, δεν μπορούσαν να βρίσκονται την ημέρα αυτή του Σαββάτου στην ακολουθία των Μνημοσύνων. Ακόμη, τα μνημόσυνα που γίνονταν στη Σκήτη, και που εντάσσονταν σε αγρυπνίες, κούραζαν τους μοναχούς και δεν μπορούσαν να δουλέψουν την επομένη ημέρα. Μετά από περίσκεψη, πήραν την απόφαση, να συμβουλευτούν τον πνευματικό τους, παπά-Φιλόθεο τον Πελοποννήσιο, ο οποίος τους έδωσε την ευχή να κάνουν τα μνημόσυνα τις Κυριακές, όπου λόγω της κυριακής αργίας, δεν επρόκειτο έτσι και αλλιώς να δουλέψουν.
Αυτό προκάλεσε την αντίδραση κάποιων μοναχών, γιατί διασαλευόταν η εκκλησιαστική τάξη, περιφρονούνταν οι κανόνες της εκκλησιαστικής παράδοσης τόσων αιώνων αλλά και γιατί η Κυριακή, είναι ημέρα αφιερωμένη στον Αναστάντα Κύριο δηλαδή, ημέρα χαράς και δεν ήταν ημέρα για να τελούνται Μνημόσυνα.
Κι αυτό γιατί κάθε Κυριακή εορτάζουμε την Ανάσταση και δε γίνεται να ασχολούμαστε συγχρόνως και με το νικημένο θάνατο. Το δε Σάββατο, το οποίο είναι αφιερωμένο από την Εκκλησία μας στους κεκοιμημένους, αυτό αποτελεί την κατάλληλη ημέρα για την τέλεση των Ιερών Μνημοσύνων.
Αυτή η νέα κατάσταση, έγινε γνωστή και σε άλλα μοναστήρια του Αγίου Όρους και προκάλεσε πολλές και ποικίλες παράπονα, ενστάσεις, συζητήσεις και κυρίως αντιδράσεις. Οι μοναχοί της Σκήτης της Αγίας Άννας, γίνονταν αντικείμενο ελέγχου και κατακρίσεως, γιατί Μνημόσυνο νεκρών ημέρα Κυριακή, ήταν κάτι το πρωτάκουστο και αντέβαινε στον αναστάσιμο χαρακτήρα της Κυριακής. Τότε κάποιοι από τους μοναχούς της Σκήτης εξομολογήθηκαν στον πνευματικό τους, ότι έχουν πρόβλημα συνειδήσεως. Ο πνευματικός τους επέτρεψε να αποχωρούν από τον ναό μόλις άρχιζε το μνημόσυνο. Έτσι οι μοναχοί που αντιδρούσαν στην τέλεση Μνημοσύνων Κυριακή ημέρα, έφευγαν από τον Ναό, όταν άρχιζαν τα Μνημόσυνα. Η αποχώρηση όμως αυτή δεν άρεσε και πολύ σε όσους έμεναν στον ναό για να τελέσουν τα Μνημόσυνα. Η πράξη των πρώτων, φαινόταν σαν έλεγχος για τους δεύτερους. Αποτέλεσμα αυτού, ήταν να γεννηθεί μια έριδα και διχόνοια, μεταξύ των μοναχών εκείνων, που έλεγαν ότι «είναι παράνομο να τελούνται Μνημόσυνα, ημέρα Κυριακή» και των άλλων που διατείνονταν, ότι « η ημέρα της Κυριακής είναι καταλληλότερη για να τελούνται Μνημόσυνα υπέρ των κεκοιμημένων που περιμένουν και ελπίζουν στην Ανάστασή των, διότι ημέρα Κυριακή αναστήθηκε και ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ενώ το Σάββατο ήταν ακόμη στον Άδη». Έτσι λοιπόν γεννήθηκε μια επαίσχυντη εκκλησιαστική έριδα στο Άγιον Όρος, η περίφημη “περί Μνημοσύνων έρις” που έμεινε στην Ιστορία ως «κίνημα των Κολλυβάδων» και κράτησε έως το 1819 όταν ο Πατριάρχης και Άγιος της Εκκλησίας μας, Γρηγόριος ο Ε΄, με Εγκύκλιό του όρισε τα Μνημόσυνα να τελούνται και καθ’ όλες τις ημέρες( όπως πρώτα) αλλά και το Σάββατο και την Κυριακή. Η Πρόνοια όμως του Θεού, σχεδίασε όπως με τον αφορισμό των Κολλυβάδων[1] και την αναχώρησή τους από το Άγιον Όρος, ολόκληρο το γένος να τύχει των ευεργετικών συνεπειών της παρουσίας ανάμεσά του, Αγίων και θαυματουργών Οσίων ανδρών, που συνετέλεσαν στην οικοδομή της Ορθόδοξης Πνευματικότητας στην Ελλάδα του 18ου αιώνος. (16/10/2007)
2. Η εξέλιξη της Έριδας
Οι νεωτεριστές μοναχοί, ονόμαζαν περιφρονητικά τους αδελφούς τους, που παρέμεναν προσκολλημένοι στην παράδοση, «κολλυβάδες», «κολλυβιστές» και «σαββατιανούς». Βέβαια, όσον εκείνη την εποχή τα παρατσούκλια αυτά ήταν ύβρης, τόσον αργότερα έγιναν τίτλοι τιμής για τους μοναχούς εκείνους, που η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, σοφά ενεργούσα ανέδειξε ως Αγίους της. Γενικότερα όμως, σε όλο το Άγιον Όρος, επικρατούσε αναταραχή, δυσπιστία, κακότητα, μίσος και έχθρα ανάμεσα στις δύο αυτές παρατάξεις. Πολλοί μοναχοί γυρνούσαν στα διάφορα ησυχαστήρια και κατηγορούσαν τους κολλυβάδες ως αιρετικούς, τους κακολογούσαν, τους καταριόνταν και ζητούσαν τον αφανισμό των. [1] Η Σκήτη της Αγίας Άννας υπάγεται διοικητικά, στη Μεγίστη Λαύρα. Οι νεωτεριστές σκέφτηκαν να καταγγείλουν τους «Κολλυβάδες», στη διοίκηση της Μεγίστης Λαύρας. Τους κατήγγειλαν ως αιρετικούς και ταραξίες της ησυχαστικής γαλήνης του Αγίου Όρους. Εκεί οι Προεστοί γέροντες και οι αδελφοί μοναχοί της Λαύρας, καταδίκασαν τους ευσεβείς Κολλυβάδες, δίχως να τους καλέσουν σε απολογία, με αφορισμό και διέταξαν τους Αγιαννανίτες να μη τους δέχονται ούτε στην εκκλησία, ούτε στα κελιά, αλλά ούτε να επιτρέπουν σ’ αυτούς να αλέθουν στάρι για την παρασκευή άρτου, απαγορεύοντάς τους τη χρήση του μύλου της ιεράς Μονής. Επειδή ο μύλος αυτός ήταν ο μοναδικός σε όλη την περιοχή, με την απαγόρευση αυτή τους καταδίκασαν σε σωματική πείνα και σε ολοκληρωτική εξόντωση. Αποτέλεσμα όλων αυτών, ήταν όλοι εκείνοι οι άγιοι γέροντες και σεμνοί αγωνιστές της ορθόδοξης Παράδοσης και φύλακες της πίστεώς μας, να αναγκαστούν να αποχωρήσουν από τον τόπο εκείνο της άδικης συμπεριφοράς, να οπλιστούν με υπομονή και να εργαστούν τη θεία αρετή της ταπείνωσης, ώστε, δίχως μίσος να αφήσουν πίσω τους, τα κελιά τους, τα λιτά έπιπλά τους, τους μικρούς κήπους τους και ό,τι πολύτιμο είχαν για να τους κρατά στη ζωή. Μερικοί από αυτούς, ήταν σε προχωρημένη ηλικία.[2] Έτσι σκόρπισαν, σε όλη τη γύρω περιοχή, άλλος σε Μονή, άλλος σε σκήτη, άλλος σε Καλύβη, άλλος σε Κονάκι, με σκοπό να βρουν ψυχικές δυνάμεις, πνευματική ανάταση και ησυχία. Αλλά, όπου και αν έφτασαν οι Μακάριοι Γέροντες, για να βρουν καταφύγιο, το μίσος και το πείσμα των καταδιωκτών δεν τους άφησαν ήσυχους. Κοινοποιούσαν σε όλες τις Σκήτες και τις Μονές, τον αφορισμό που συντάχθηκε από τη διοίκηση της Μονής της Μεγίστης Λαύρας, με την καταδίκη των αναφέροντας και τα ονόματά τους. Και απαιτούσαν να εκδιωχθούν αμέσως! Στο διωγμό αυτόν πρωτοστάτησαν δύο Επίσκοποι που συνέπεσε να βρίσκονται τον καιρό εκείνο στο Όρος: ο προαναφερθείς πρώην Κων/λεως Κύριλλος (που είχε και την ιδέα για τον μύλο), και ο Μητροπολίτης πρώην Χαλεπίου Γεννάδιος. «Οι ορθόδοξοι διώχνονταν σαν αφορισμένοι και αιρετικοί. Τους ονόμασαν χλευαστικά “Κολλυβάδες” και διέδωσαν εμπιστευτικά ότι ήσαν δήθεν μασόνοι. Ο τελευταίος αυτός χαρακτηρισμός έκανε μεγάλη εντύπωση στους απλούστερους μοναχούς, που ήσαν και η πλειονότητα, και οι οποίοι μόλις τον άκουσαν, χωρίς να ερευνούν περισσότερο, αποστρέφονταν τους συκοφαντούμενους με όλη τους την ψυχή. Ακόμη και ο λαϊκός καραβοκύρης, που έκανε την συγκοινωνία, δεν δεχόταν Κολλυβά στο πλοίο του!»[3]
Το Πατριαρχείο απάντησε τον Ιούνιο του 1772, με ένα πατριαρχικό γράμμα που έγραφε: « εκείνοι που τελούν τα μνημόσυνα των νεκρών τους την ημέρα του Σαββάτου πράττουν καλά, εκείνοι πάλι που τα τελούν ημέρα Κυριακή δεν είναι υπόλογοι σε κανένα παράπτωμα…»[4] Μετά ένα έτος και ενώ καμία πρόοδος για ειρήνευση, δεν είχε ακόμη συντελεστεί, τον Ιούνιο του 1773, το Πατριαρχείο ΄΄έστειλε και άλλη μία επιστολή, όπου έγραφε: «…Δεν επιτρέπεται αυτοί που τελούν το Σάββατο τα μνημόσυνα των νεκρών, να μέμφονται αυτούς που θέλουν να τα τελούν εν ημέρα Κυριακή, ούτε οι άλλοι που διαφωνούν και τελούν καλώς (σύμφωνα με την Παράδοση της Εκκλησίας), την ημέρα του Σαββάτου τα μνημόσυνα, να ονομάζουν τους άλλους «αιρετικούς» και κοινοτόμους ή και άλλα δύσφημα παρατσούκλια, που φέρνουν ταραχή στους άλλους μοναχούς και ανησυχία. Όλοι ας ειρηνεύουν και να κοινωνούν ως αδελφοί…»[5] Επίσης, μετά από λίγο καιρό, το Πατριαρχείο ξαναγράφει προς τους Αγιορείτες, μια τρίτη Επιστολή και παραγγέλει: « οι θέλοντες να τελούν τα μνημόσυνα των αποθανόντων ημέρα Σάββατο, δεν πρέπει να μέμφωνται εκείνους που θέλουν να τα τελούν ημέρα Κυριακή. Επίσης, όλοι όσοι ζούν και ασκούνται πνευματικά στις Σκήτες των, να ακολουθούν δίχως καμία παρέκληση την τάξη περί μνημοσύνων, που επικρατεί στη Μονή των.»[6] Κατόπιν όλων αυτών έγινε φανερό ότι το Πατριαρχείο δεν ήθελε να πει την αλήθεια καθαρά. Και βέβαια η αλήθεια ήταν ότι οι μοναχοί που τελούσαν τα μνημόσυνα το Σάββατο, τηρούσαν την Παράδοση της Εκκλησίας, και εβρισκόμενοι και κινούμενοι μέσα στα πλαίσια της ορθόδοξης Πνευματικότητας (οι Κολλυβάδες) είχαν απόλυτο δίκαιο. Αυτό όμως, το Πατριαρχείο με έναν φαναριώτικο τρόπο, το κάλυπτε και έδεινε δίκαιο και στις δύο πλευρές. Σαν΄την παροιμία που λέει "θέλεις μήλο; Πάρ'το. Θέλεις κυδώνι; Λάβε το". Όμως, με τον τρόπο αυτό το Πατριαρχείο δικαίωνε και έδινε κύρος σε μια καινοτομία, σε κάτι έξω από την Ιερή Παράδοση του ελληνορθόδοξου χώρου, που εξυπηρετούσε οικονομικά συμφέροντα των μοναχών και των Ιερών Μονών τους. Ας μη ξεχνούμε όμως ότι ήδη και το ίδιο το Πατριαρχείο, εκείνο τον καιρό είχε καινοτομήσει, επιτρέποντας ημέρα Κυριακή να τελούνται στην Κωνσταντινούπολη, Μνημόσυνα των νεκρών, «για να ευχαριστήσει την κοσμικοφροσύνη των αρχόντων της Πόλης». (28/11/2007) [1] Σέργιος Μακραίος «εκοινούντο παντί ησυχαστηρίω και κατεθρόει πάντων των εν αυτώ τας ακοάς, ώστε τους μεν Σαββατίνους και Κολλυβιστάς ονομάζεσθαι, διεφέροντο δε περί αυτών και οι λογιώτεροι και τισι σοφιστικοίς επιχειρήμασιν αντετοξεύοντο, και γραφής επειρώντο, και παραλογισμών βάραθρα κατωρύσσοντο και διαβολών υπεφύοντο άκανθαι και φορά των ζιζανίων παρέβαλλε και εσμός ήν κακών». Θρησκ. & Ηθική Εγκυκλοπαίδεια Αθήναι 1965, τόμ. 7ος, σελ. 743. [2] “μάλλον ελόμενοι κακουχείσθαι διά την εκκλησιαστικήν αλήθειαν ή πρόσκαιρον έχειν αμαρτίας απόλαυσιν”. [3] Αρχείο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, Αλεξ. Καλομοίρου, Ρίζες, 1988, τ. 23. Πηγή αναφερόμενη στο ζήτημα των Κολλυβάδων και τις συνέπειες του διωγμού των. [4] “... Οι μεν γαρ εν Σάββασι τελούντες τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων καλώς ποιούσιν, οι δε δ’ άν εν Κυριακή ουκ υποκείνται κρίματι...” [5] “... Ούτε οι εν Σαββάτω τελούντες τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων να μέμφονται τους εν Κυριακή ταύτα τελείν εθέλοντας, ούτε εκείνοι ανθιστάμενοι προς αυτούς, δηλαδή τους καλώς τελούντας εν Σαββάτω τα μνημόσυνα, να τους ονομάζουν αιρετικούς και καινοτόμους, ή άλλα τοιαύτα δύσφημα ονόματα να επιφέρωσι κατ’ αυτών αδίκως, και να ταράττωσι και την των λοιπών μοναχών ησυχίαν αλλά να ειρηνεύσωσι και να συγκοινωνώσι...» [6] “οι εν Σαββάτω τελούντες τα των αποιχομένων μνημόσυνα, κατά το αρχαίον της Εκκλησίας έθος” δεν πρέπει “να μέμφωνται τους εν Κυριακή ταύτα τελείν εθέλοντας”… “όλοι οι εν σκήταις ασκούμενοι... να έπωνται και να ακολουθώσιν απαρασαλεύτως εις την φυλαττομένοιν εν τοις Μοναστηρίοις τάξιν και συνήθειαν περί των μνημοσύνων...”. Προσεχώς... ακολουθεί η συνέχεια! [1] Ο αφορισμός τους από το Πατριαρχείο , έγινε το 1776, πατριαρχεύοντος Σοφρωνίου του Β΄. Σας ευχαριστώ για την επίσκεψη! Διαβάστε το κείμενο για τους Αγίους Πατέρες μας, που ονομάστηκαν "κολλυβάδες" και μάθετε από τα δεινά της ζωής τους. Είναι οι κλώνοι των αποστολικών Πατέρων, που κατόρθωσαν να κρατήσουν καθαρή τη διδασκαλία της ορθόδοξης πνευματικότητας, μέσα σε χρόνια χαλεπά, γεμάτα δόλο, σκοταδισμό και αμάθεια. Τέλος, σας παρακαλώ να γράψετε λίγα λόγια με τις σκέψεις που κάνατε, καθώς ήδη τώρα ακούσατε κάποια γεγονότα από τη ζωή και τη δράση τους. Δέχομαι με άγάπη κάθε μικρή ή μεγάλη πληροφορία που γνωρίζετε και αφορά στους Έλληνες Αγίους Κολλυβάδες Πατέρες μας! Με εκτίμηση SokinSimrak.
|
|||||||||||||||||||||
Send a private message
Subscribe to RSS feed
Tell a friend
Add to Live.com
Add to your network
Sign up for alerts
|
|
